Mzozo wa VAR: Kwa nini Arsenal ilipaswa kupewa penalti dhidi ya Hull?

Arsenal iliendeleza uongozi wake kileleni mwa Premier League hadi kufikisha tofauti ya pointi sita baada ya kuifunga Hull City 1-0 Jumamosi. Hata hivyo, mjadala mkubwa baada ya mchezo haukuwa bao la Martin Ødegaard, bali uamuzi wa VAR uliowanyima wenyeji penalti katika kipindi cha kwanza.

Tukio hilo lilitokea dakika ya 43, Kai Havertz alipokuwa ndani ya eneo la Hull. Beki Nobel Mendy alimvuta mshambuliaji huyo jezi, na mwamuzi Farai Hallam akaitwa kwenye skrini ya pembeni ya uwanja ili kutazama tukio hilo tena. Baada ya kupitia picha, Hallam alikiri kuwa kulikuwa na kosa la kumshikilia Havertz, lakini akaamua kutoa mpira wa adhabu kwa Hull kwa sababu mchezaji huyo alikuwa ameotea.

Uamuzi uliozua maswali

Akitoa maelezo kwa mashabiki wa Emirates, Hallam alisema kuwa kosa la kumshikilia mchezaji lilikuwa limefanyika, lakini Havertz alikuwa katika nafasi ya kuotea. Kwa hiyo, uamuzi wa mwisho ukawa mpira wa adhabu kwa Hull City badala ya penalti kwa Arsenal.

Hakukuwa na ubishi kuhusu Havertz kuwa katika nafasi ya kuotea. Mjadala ulihusu tofauti muhimu katika sheria za soka: kuwa katika nafasi ya kuotea pekee hakumaanishi moja kwa moja kuwa mchezaji amefanya kosa la kuotea.

Ili kuadhibiwa kwa kuotea, mchezaji anatakiwa kuhusika kikamilifu katika mchezo, kwa mfano kwa kujaribu kuucheza mpira au kumkabili mpinzani kwa ajili ya kuupata. Hoja ya Arsenal ni kwamba Mendy alimvuta Havertz kabla mshambuliaji huyo hajafanya kosa la kuotea, hivyo kosa la kumshikilia lilipaswa kupewa kipaumbele.

Maoni ya aliyekuwa mwamuzi

Aliyekuwa mwamuzi wa Premier League Darren Cann aliunga mkono hoja kwamba Arsenal ilipaswa kupewa penalti. Alielekeza kwenye sehemu ya sheria inayohusu mchezaji aliye katika nafasi ya kuotea anapofanyiwa faulo kabla ya kufanya kosa la kuotea.

“Ikiwa mchezaji aliye katika nafasi ya kuotea anaelekea kwenye mpira na anafanyiwa faulo kabla ya kuucheza, faulo ndiyo inayopaswa kuadhibiwa kwa kuwa imetokea kabla ya kosa la kuotea.”

Maelezo ya Cann yanategemea mpangilio wa matukio: je, Havertz alikuwa bado hajafanya kosa la kuotea wakati alipovutwa? Kwa mtazamo wake, kama faulo ilitokea kwanza, Arsenal ilistahili penalti. Hilo ndilo lililofanya uamuzi wa Hallam kuhojiwa, licha ya nafasi ya Havertz ya kuotea kutokuwa na utata.

Arteta: “Sijaitazama tena”

Kocha wa Arsenal, Mikel Arteta, alisema baada ya mchezo kuwa hakuwa ametazama tukio hilo tena, hivyo hakutaka kutoa hitimisho bila kuliona upya. Alisema alishangazwa na uamuzi huo kwa kuwa benchi lilikuwa limemweleza kuwa kuvutwa kwa Havertz kulikuwa wazi na kulistahili penalti.

Arteta alielewa kuwa uamuzi ulitokana na nafasi ya kuotea ya Havertz, lakini akasema hakuelewa tafsiri ya sheria iliyotumika. Alitarajia maelezo yatolewe ili kusaidia watu kuelewa namna uamuzi huo ulivyofikiwa.

Mifano mingine ya kuongeza mjadala

Cann alitaja matukio mawili ya awali ya Premier League ambayo, kwa maoni yake, yanaonyesha changamoto ya kutafsiri sheria hii kwa namna iliyo sawa. Brentford ilipewa penalti dhidi ya Leeds United msimu uliopita, lakini uamuzi huo ukabatilishwa baada ya VAR kubaini kosa la kuotea.

Pia alikumbusha penalti aliyopewa Newcastle United dhidi ya Bournemouth katika msimu uliotangulia. Fabian Schär alivutwa alipokuwa akisogea kuelekea mpira uliokuwa ukiletwa kwa mpira wa adhabu. Ingawa beki huyo alikuwa katika nafasi ya kuotea, Cann alisema hakuwa amefanya kosa la kuotea kabla ya kufanyiwa faulo.

Kwa Cann, tofauti ya maamuzi katika matukio yanayofanana inaonyesha umuhimu wa kuweka ufafanuzi ulio wazi zaidi. Alisema sheria hiyo inaweza kutafsiriwa kwa namna tofauti katika mazingira yanayofanana, hivyo uthabiti zaidi unahitajika.

Arsenal iliondoka na ushindi wa 1-0 kupitia bao la Ødegaard na kuongeza pengo kileleni mwa ligi hadi pointi sita. Lakini uamuzi kuhusu Havertz umeacha swali kuu: pale ambapo mchezaji aliye katika nafasi ya kuotea anavutwa kabla ya kufanya kosa la kuotea, ni kosa gani linapaswa kuamuliwa kwanza?